close
تبلیغات در اینترنت

آشنایی با هنر خمک دوزی سیستان

بهترین مکان برای نمایش تبلیغات شما بهترین مکان برای نمایش تبلیغات شما

آشنایی با هنر خمک دوزی سیستان

بازدید: 207
دسته بندی: تاریخی,
 آشنایی با هنر خمک دوزی سیستان

خامه به معنای قلم و کلک (برهان قاطع و فرهنگ جهانگیری) و ابریشم به معنای نخ کم تاب ( ناظم الاطباء ) ، خامه دوزی نیز در لغت نامۀ دهخدا چنین توصیف شده است: " گلدوزی کردن روی پارچه با خامه (ابریشم نتابیده)  ،  بنابراین خامه به معنای ابریشم و دوختن فعل باشد. جمع آن نشان دهندۀ نوعی از هنر سنتی با ارزش است."

 

خمک دوزی واژه دگرگون شده خامه دوزيست که سفيد دوزی نيز خوانده مي شود اما آنچه از گذشته های دوربرآن ناميده شده " خمک دوزيست " ،  نامی که درخشش زيبای الياف ظريف ابريشم درتار و پود پارچه های زيبای سيستان را به همت دستان پرتوان و ذوق بی کران مردمانش يادآور است.

 

هنری از خانواده سوزندوزی ، شکل گرفته از نقوش خاص واصيل بومی که به وسيله الياف ظريف ابريشم به شکل برجسته اکثرا"بر روی پارچه هايی ازجنس کتان دوخته  مي شده است.

خمك دوزي از نقوش خاص و اصيل بومي به شكل برجسته هندسي و به صورت گل هاي هشت پر، لوزي، مربع، مثلثي و طليبي تشكيل شده است.

 

هنر خمک دوزی, سوزندوزی

 
از اين هنر بيشتر در تزيين لباس بويژه دور يقه و سر آستين لباس هاي مردانه و زنانه، عرقچين، پيش بند، جانماز، دستمال و سفره استفاده مي‌شود.

 

تاریخچه خمک دوزی در سیستان :
تاريخ و قدمت هنرخمک دوزی را مي توان با زمان ظهور ابريشم درسيستان مصادف دانست و آنچه که به تحقيق مشخص شده اين است که درنخستين نوشته های اسلامی ، " سيستان  " مکان توليد بهترين بافت های ابريشمی و پشمی توصيف شده است.

 

جالب است که بگويم سيستان با داشتن باغ های فراوان توت يکی از بزرگترين مراکزتوليد ابريشم بوده است به گونه ای که منابع تاریخی از وجود گارگاه های تولید پیله و ابریشم در روستای چلنگ زابل حتی در حدود صد سال قبل خبر می دهند.در حالی که بسياری به اشتباه گمان مي کنند ابريشم همواره ازچين به سيستان وارد مي شده وسيستاني ها در توليد ابريشم هيچ نقشی نداشته اند .

 

هنر خمک دوزی, سوزندوزی

 

اوج اين هنر را نیز همچون ديگر هنرها و صنايع سيستان مي توان به دوره های اشکانی و ساسانی نسبت داد.

دليل خواندن اين هنرظريف و زيبای اصيل سيستانی به اين نام اين است که درگذشته ، ابريشم به صورت خام يعنی بدون هيچ پرداخت ويا اعمالی ازقبيل رنگرزی و پخت يا سفيد کاری مورد استفاده قرارمي گرفته است وهمين امردليلی برناميدن اين هنربدين نام است.

 

خومک دوزی صرف نظر از شیوۀ تولید بی شباهت به سوزن دوزی بلوچ نیست با این تفاوت که در آن فقط از نخ ابریشم یک رنگ که معمولاً سفید است استفاده می شود .

 

قدمت خامه دوزی ،همزمان با قدمت ابریشم دوزی می باشد و این دوخت در طول گذشت زمان تحولات شگرفی را پشت سر گذاشته است . خامه دوزی در حال حاضر فقط در روستا های زابل به حد کامل رواج دارد و نقوش آن بیشتر متشکل از خطوط منحنی گردان است.

 

هنر خمک دوزی, سوزندوزی

 

نقوش رایج در خمک دوزی :
از نقوش رایج در این هنر می توان به "حصیر دوزی، توردوزی، خامه کشی، بته جقه ای، نرگسی، گلی، نقوش ستاره ای، نقوش هندسی، انواع گره ها ، خطوط منحنی، الگوهای مختلف تخم خربزه و یا دم ماهی و غیره اشاره نمود که حصیر دوزی و بته جقه ای معمولاً در وسط و بقیه نقوش در اطراف دوخته می شوند

 

این دوخت علاوه بر روستاهای زابل در روستاهای یزد به ویژه تفت نیز به صورت خانگی رواج دارد و برای تزئین بقچه،جانماز،روطاقچه ای و غیره استفاده می شود.
دوخت به شیوۀ دومی گلدوزی به نام پردوزی است و نوع نخ ابریشم رنگ نشده و سفید است که در اصطلاح به آن خامه می گویند.

نقش به صورت حاشیه در دور کار،گل به صورت بوته با برگهای فراوان و تک گل در قسمت مرکز کار بر پارچه می نشینند .
خمک دوزی اکنون هنری منسوخ شده به شمارمی آيد که خوشبختانه در سال های اخیر با همت دلسوزان این دیار و با تلاش اداره ميراث فرهنگی ، صنايع دستی وگردشگری سیستان و بلوچستان رونقی دوباره یافته است ، امید که این هنر دوباره پر و بالی بگیرد برای رسیدن به اوجی همچون گذشته.


این مطلب در تاریخ: یکشنبه 25 آبان 1393 ساعت: 14:37 منتشر شده است
نظرات()

نظرات


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی

تبلیغات

ورود کاربران

نام کاربری :
رمز عبور :

» رمز عبور را فراموش کردم ؟

عضويت سريع

نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد

تبلیغات

متن

آمار


آمار کاربران آمار کاربران
افراد آنلاین افراد آنلاین : 2

آمار بازدیدآمار بازدید
بازدید امروز بازدید امروز : 478
بازدید دیروز بازدید دیروز : 898
آي پي امروز آي پي امروز : 36
آي پي ديروز آي پي ديروز : 67
بازدید هفته بازدید هفته : 478
بازدید ماه بازدید ماه : 12,466
بازدید سال بازدید سال : 165,075
بازدید کلی بازدید کلی : 962,512

اطلاعات شما اطلاعات شما
آی پی آی پی : 54.167.253.186
مرورگر مرورگر :
سیستم عامل سیستم عامل :
تاریخ امروز امروز : دوشنبه 29 آبان 1396

خبرنامه

براي اطلاع از آپيدت شدن سایت در خبرنامه سایت عضو شويد تا جديدترين مطالب به ايميل شما ارسال شود

تصویر ثابت